Vài món dân dã không thể quên ở Cusco

Ceviche

| Ceviche là món cá sống vắt chanh trộn với hành và xà lách, món này cũng được coi là quốc hồn quốc tuý của Peru. Thông thường họ dùng cá mú, cá hồi hoặc cá chẻm để làm món ceviche nhưng cũng có thể dùng một số loại hải sản khác như nghêu sò. Món này ăn cá sống nên tốt nhất là cá phải thật tươi và có thêm món rượu truyền thống là pisco sour.

Ceviche là món cá sống rất được ưa thích ở Peru.
Ceviche là món cá sống rất được ưa thích ở Peru.

Roasted Cuys

Ở các hội chợ quê có trò nhà cái úp cái rổ lên con bọ rồi cho người chơi đặt số, xong rồi nhấc rổ lên xem con bọ nó chạy vào chuồng số nào người ấy được cuộc. Con bọ xinh xắn ấy tiếng Ăng lê hay gọi là con guinea pig, lại là món ăn truyền thống của các bộ tộc trên dãy Andes và là món đặc sản ngày nay của Peru. Họ gọi là cuys, roasted cuys. Trên đoạn đường quê từ Pisac về phía Ollantaytambo đi qua đoạn có cả một dãy quán quê chuyên bán roasted cuys. Nghe người bạn ngoài bắc nói con ấy ngoài ấy gọi là con chuột lang mà không biết đúng không. Thấy nó lúc sống dễ thương xinh xắn quá ăn cũng tội tội.

Chuột lang là món ăn có từ thời Inca đến nay.

Alpaca Steak

Alpaca là giống lạc đà Nam Mỹ tiến hóa xuất xứ từ Bắc Mỹ nhưng trải qua sự tiến hóa nhiều triệu năm. Alpaca đã được thuần hóa và trở thành loài gia súc đặc trưng của văn hóa Andes, người ta nuôi alpaca để lấy lông và lấy thịt.

Alpaca steak có thể nói là món phổ thông ở Peru nói riêng và trên vùng núi Andes nói chung. Alpaca thuộc loại thịt đỏ, các nhà hàng ở Cusco hay làm steak ăn chung với thứ cơm nấu bằng loại hạt tên là quinoa là thứ hạt ngũ cốc phổ thông của Peru. Hạt này nó nhỏ tựa như hạt kê vậy, nhưng tra từ điển thì thấy dùng chữ “diêm mạch” hơi khó hiểu. Nói chung thì nếm thử cho biết thôi, chứ có lẽ mùi vị của thịt alpaca không hấp dẫn bằng thịt bò.

Món steak alpaca ở Cusco
Con alpaca ngoài lấy lông thì có thể lấy thịt, món alpaca steak món phổ biến ở Cusco.

Pisco Sour

Pisco Sour được coi là thức uống đặc trưng của người Peru, thực chất là thức cocktail pha trên rượu pisco, cho thêm si rô, vắt thêm nước chanh, lòng trắng trứng gà, thêm đá hoặc để lạnh. Lắc mạnh hỗn hợp ấy cho đến khi sủi bọt, đổ ra ly rồi thêm vài giọt rượu đắng Angostura lên trên mặt, cơ bản thế là xong tuy nhiên mỗi quốc gia lân cận nơi biết đến pisco sour lại có tí biến tấu khác biệt.

Pisco Sour là món cocktail đặc trưng nhất của Peru.

Pisco và cognac đều là rượu mạnh chưng cất từ nho, tuy nhiên khác nhau ở chỗ pisco được chưng cất từ nước ép lên men của nho còn cognac thì chưng cất từ bã nho. Pisco chỉ chưng cất một lần và chứa trong các bình gốm to (pisko) khoảng vài tháng để dịu mùi, còn cognac thì thường được chưng cất vài lần và chứa trong thùng gỗ vài năm (cũng y như chưng cất whisky vậy). Vì thế pisco thường có mùi tươi mới gần với mùi nho, còn cognac sẽ có mùi sâu trầm gần với mùi gỗ.

Về nguồn gốc, pisco thì có từ lâu đời nhưng pisco sour thì sau này mới có. Năm 1903 có một người Mỹ tên là Victor Vaughen Morris đến thành phố Cerro de Pasco của Peru làm bartender, sau đó và đến 1916 thì ông chuyển đến Lima thủ đô của Peru mở quán rượu tên là Morris’ Bar và chế ra món pisco sour này làm món đặc trưng của quán. Quán rượu dần được nhiều người biết đến và theo đó món pisco sour cũng được ưa thích và trở nên phổ biến.


Chicha Morada

Chicha morada cơ bản là nước ngô nấu. Trên vùng thung lũng màu mỡ do con sông Urubamba bồi đắp người ta trồng ngô bạt ngàn và đặc biệt là giống ngô đỏ. Họ nấu ngô đỏ và bỏ thêm nụ đinh hương, vỏ quế, vỏ dứa để lấy mùi. Nước ngô nấu xong có màu đỏ tía như màu rượu vang rất đẹp, mùi thơm thanh mát.

Thức uống này nghe nói người bản địa của thung lũng Urubamba đã biết làm và thưởng thức từ trước thời Inca, đến nay đã trở thành thứ nước uống xuất hiện ở khắp mọi nơi trên đất nước Peru, có lẽ cũng như nước mía đối với người Việt Nam vậy.

Chicha morada có ở mọi nơi trên đất Peru.
Chicha morada có ở mọi nơi trên đất Peru.

Trà Coca

Người địa phương thường khuyên khách từ nơi xa đến uống nước trà nấu bằng lá coca để giúp cơ thể dễ thích nghi với độ cao của Cusco, tuy nhiên thông thường thì cũng phải mất một hai ngày để cơ thể qua khỏi giai đoạn sốc không khí loãng ban đầu.

Trà coca có thể giúp thích nghi với độ cao trên 3000m của Cusco.
Trà coca có thể giúp thích nghi với độ cao trên 3000m của Cusco.

Ở độ cao hơn 3.000m trên mực nước biển, không khí loãng gây tác động rõ rệt. Ví dụ ở Sài Gòn mình leo cầu thang bộ 2 tầng lầu thì mới mệt thì ở Cusco chỉ cần leo 1 tầng là đã mệt rồi. Lúc mệt thì hít vào thở ra, nhưng hít cho thật đầy lồng ngực mà vẫn bị hụt hơi, đi bộ nhanh là chóng mặt choáng váng y như thiếu máu, ấy là do lượng oxy trong phổi không đủ cung cấp cho việc oxy hoá tuần hoàn máu. Cái cảm giác không khí loãng nó là vậy.

Ngoài việc uống trà coca đã nói ở trên ra, giải pháp thông thường nhất cho du khách khi cần phải thích nghi nhanh là đến các hiệu thuốc địa phương tìm mua thuốc hỗ trợ.

Trên chuyến đi đầu tiên đến Cusco tháng 2/2018 trong đoàn tôi đã có người vì không thích nghi được với độ cao mà phải nằm nghỉ lại ở khách sạn bỏ chuyến đi Machu Pichu vô cùng đáng tiếc. Sau đó có hai vợ chồng bác sĩ trong đoàn nói rằng trường hợp này có thể uống paracetamol, tôi đã thử uống một viên và thấy có tác dụng tốt.


Kết

Nhìn chung, nếu lịch trình tham quan cho phép có thời gian nghỉ ngơi để cơ thể kịp thích nghi với độ cao thì ngoài những điểm tham quan tầm cỡ thế giới, Cusco sẽ còn đem lại những trải nghiệm dân dã vô cùng thú vị mà chúng ta nhất thiết không nên bỏ qua. Đường đến Cusco quá xa mà thế giới thì quá rộng lớn, không dễ gì trong một đời người có thể đến đấy lần thứ hai.


Spread the love

Bình luận

Your email address will not be published.